materace przeciwodleżynowe

Materace przeciwodleżynowe pneumatyczne w profilaktyce i terapii odleżyn

Materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy to zaawansowany wyrób medyczny zaprojektowany z myślą o osobach przewlekle leżących lub mających ograniczoną zdolność poruszania. Działa on na zasadzie cyklicznej zmiany ciśnienia powietrza w poszczególnych miejscach materaca, jego pneumatycznych komorach. W ten sposób materac redukuje długotrwały ucisk na obszary skóry styczne z materacem, masuje ciało i je chłodzi. Materace przeciwodleżynowe pneumatyczne umożliwiają znacznie większą redukcję sił ucisku niż warianty statyczne, których możliwości obniżenia nacisku są ograniczone fizycznie. W terapii odleżyn zaleca się stosowanie właśnie modeli zmiennociśnieniowych, ponieważ tylko one pozwalają osiągnąć wartości ciśnienia zbliżone do fizjologicznych i wspierają prawidłową perfuzję tkanek.

Cechy i mechanizm działania materaca na odleżyny

Z pneumatycznymi materacami przeciwodleżynowymi Revita ciało chorego nigdy nie pozostaje w długotrwałym kontakcie z tym samym fragmentem powierzchni materaca, co eliminuje główną przyczynę powstawania odleżyn – przedłużony ucisk przekraczający ciśnienie kapilarnego przepływu krwi (około 32 mmHg).

Warianty pneumatyczne są zasilane pompami jedno- lub dwusilnikowymi i zawsze oferują dwa tryby pracy:

• zmiennociśnieniowy – cykliczna zmiana ciśnienia w komorach, podstawowa funkcja terapeutyczna,
• stałociśnieniowy – stałe, równomierne wypełnienie wszystkich komór powietrzem, stosowany okresowo lub np. podczas wykonywania wykonywania tzw. terapii bezdotykowej (usuwanie komór materaca pod odleżyną).

Dodatkowe funkcje dostępne w zaawansowanych modelach to m.in. automatyczna regulacja ciśnienia względem masy ciała pacjenta dla różnych pozycji ułożeniowych, tryb maksymalnego wypełnienia (tzw. pielęgnacyjny) oraz aktywne detektory ultraniskiego ciśnienia wykrywające zmiany pozycji ciała już od 10 mmHg.

Korzyści dla pacjenta i opieki przeciwodleżynowej

Pneumatyczne materace przeciwodleżynowe wysokie (o wysokości +/- 20 cm) są szczególnie polecane dla pacjentów o wysokim ryzyku powstania odleżyn. Równomierne rozłożenie nacisku oraz zmiany miejsc podparcia ciała przez materac sprawiają, że użytkownik leży wygodniej, a ryzyko powstania ran naciskowych maleje. Z kolei pneumatyczne materace przeciwodleżynowe nakładkowe (o wysokości ≤13 cm) są odpowiednie dla pacjentów o mniejszym albo umiarkowanym ryzyku wystąpienia odleżyn, którzy zachowują częściową mobilność lub wymagają krótszego okresu leżenia.

Materac odleżynowy z pompką – kompleksowy system terapii i profilaktyki odleżyn

W Revita oferujemy materace przeciwodleżynowe elektryczne przeznaczone zarówno do profilaktyki, jak i leczenia odleżyn na każdym etapie zaawansowania. Nasze materace i poduszki przeciwodleżynowe mogą współpracować z różnymi typami pomp:

• wysokociśnieniowymi, dedykowanymi do niskich materacy pęcherzykowych,
• niskociśnieniowymi dla materacy podwyższonych,
• ultraniskociśnieniowymi wariantami mikroprocesorowymi, przeznaczonymi do najbardziej zaawansowanych systemów terapeutycznych (posiadają wiele funkcji automatycznych).

Inteligentne pompy Revita wyposażone są w hiperczułe detektory ciśnienia, automatyczną regulację parametrów pracy oraz funkcje dodatkowe, takie jak tryb statyczny, maksymalne wypełnienie (automatyczna funkcja pielęgnacyjna) czy kontrola poziomu ultraniskiego ciśnienia nawet od 10–15 mmHg. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne dopasowanie materaca przeciwodleżynowego do masy ciała, stanu klinicznego i stopnia ryzyka rozwoju odleżyn, co znacząco zwiększa skuteczność leczenia, a także komfort pacjenta.

Rodzaje zmiennociśnieniowych materaców przeciwodleżynowych

W zależności od stopnia ryzyka odleżyn, stanu pacjenta czy warunków opieki stosuje się różne konstrukcje materaca antyodleżynowego – pęcherzykowe, prostokomorowe (rurowe) bądź faliste, o różnej wysokości i twardości. Każdy z tych typów ma odmienne właściwości terapeutyczne oraz przeznaczenie. Wybór materaca dla osoby leżącej powinien być dopasowany do potrzeb chorego.

Materace pęcherzykowe

Materace pęcherzykowe są przeznaczone głównie do profilaktyki odleżyn oraz wczesnych stadiów zmian skórnych u osób z ograniczoną mobilnością. Ich powierzchnia jest złożona z niewielkich komór powietrznych (tzw. pęcherzyków), które cyklicznie napełniają się i opróżniają powietrzem dzięki pracy pompy. Materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy wykonuje cykliczne odciążanie tkanek, a tym samym poprawę przepływu krwi oraz limfy. Ze względu na swoją konstrukcję modele pęcherzykowe są lekkie, łatwe w obsłudze i często stosowane w opiece domowej albo przy profilaktyce u pacjentów z niskim lub umiarkowanym ryzykiem powstania odleżyn.

Materace prostokomorowe (rurowe)

Materace prostokomorowe (rurowe) są rozwiązaniem o wyższym poziomie terapeutycznym, przeznaczonym zarówno do profilaktyki, jak i leczenia odleżyn. Składają się z poprzecznych komór powietrznych o większej objętości (wysokości), które zapewniają głębsze zanurzenie ciała pacjenta, a tym samym zwiększenie powierzchni kontaktu z materacem. Dla osoby leżącej ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ ciężar ciała rozkłada się na większy obszar, co zmniejsza wartość nacisku przypadającego na 1 cm2 powierzchni skóry. Szczególnie ważne jest to w okolicach wyniosłości kostnych, gdzie ryzyko powstania odleżyn pozostaje największe. Dodatkową zaletą materaca przeciwodleżynowego rurowego prostokomorowego, poza jego adekwatną ceną, jest stabilność oraz możliwość stosowania funkcji terapeutycznych, takich jak regulacja ciśnienia, tryb statyczny czy opcja całkowitego odciążenia wybranych obszarów ciała (tzw. bezkontaktowe leczenie odleżyn).

Materace faliste

Materace faliste stanowią rozwiązanie pośrednie pomiędzy konstrukcją pęcherzykową a rurową. Ich komory powietrzne mają kształt podłużnych fal, co zapewnia bardziej równomierne podparcie ciała niż materace pęcherzykowe, przy jednoczesnym zachowaniu dobrej elastyczności. Materac falisty odleżynowy z pompą jest stosowany u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem odleżyn lub odleżynami ≤ III° jako rozwiązanie komfortowe w długotrwałej opiece nad osobami unieruchomionymi. Materac ten redukuje występowanie sił tzw. ścinających u pacjentów długotrwale przebywających w łóżkach w pozycji z uniesionym tułowiem oraz uniesionymi nogami.

Materace przeciwodleżynowe dynamiczne – czym różnią się od statycznych?

Materace przeciwodleżynowe zmiennociśnieniowe (dynamiczne) to szerokie określenie dla wszystkich modeli, w których zmiana ciśnienia odbywa się aktywnie, przy udziale pompy elektrycznej. Termin „zmiennociśnieniowe" odnosi się do trybu pracy, nie do konstrukcji – zarówno warianty pęcherzykowe, prostokomorowe, jak i faliste mogą pracować w tym trybie.

Różnica między materacem zmiennociśnieniowym (dynamicznym) a statycznym jest fundamentalna z punktu widzenia skuteczności klinicznej:

Cecha / Materac	Materac statyczny (piankowy)	Materac dynamiczny (zmiennociśnieniowy)
Zasada działania	Redukuje ucisk przez rozłożenie nacisku	Aktywnie zmienia miejsca ucisku
Wskazania	Brak ryzyka odleżyn	Umiarkowane i wysokie ryzyko, istniejące odleżyny
Skuteczność	Brak	Badania pokazują, że możliwe jest zapobieganie ≤ 95% wszystkich ran odleżynowych
Typowe zastosowanie	Profilaktyka, krótki czas leżenia	Profilaktyka i terapia, długotrwałe unieruchomienie

Materace przeciwodleżynowe zmiennociśnieniowe (dynamiczne) są zalecane przez wytyczne kliniczne dla wszystkich pacjentów z ryzykiem odleżyn ocenionym jako umiarkowane lub wysokie w skali Douglas, Braden, CBO, Norton lub Waterlow. W praktyce oznacza to, że zdecydowana większość pacjentów obłożnie leżących powinna korzystać właśnie z tego rozwiązania.

Ograniczenia w leczeniu odleżyn i brak specjalistycznych ośrodków

Niewystarczające zaopiekowanie się pacjentem z odleżyną znacząco ogranicza skuteczność terapeutyczną, obniża skuteczność kuracji i wydłuża jej czas. W polskich szpitalach problem ten występuje powszechnie, na każdym oddziale, jednak brak jest wyspecjalizowanych ośrodków zajmujących się ich kompleksowym leczeniem, a dostęp do terapii ran przewlekłych o charakterze klinicznym pozostaje wciąż bardzo ograniczony.

Znaczenie profilaktyki w zakresie doboru sprzętu medycznego

W Polsce nie opracowano żadnych jednolitych wymagań ani norm dotyczących materaców medycznych. Ponadto nie kształci się specjalistów w zakresie doboru odpowiedniego sprzętu medycznego. Tymczasem każdy szpital dysponuje łóżkami wyposażonymi w materace, których wypełnienie najczęściej stanowią przypadkowe pianki poliuretanowe – o nieokreślonych właściwościach, komforcie czy skuteczności profilaktycznej. Jednocześnie faktem jest, że właściwy dobór materaca to najlepszy sposób zapobiegania odleżynom oraz poprawienia komfortu osoby leżącej. Właściwy dobór materaca wymaga zarówno wiedzy medycznej, jak i technicznej, jednak dostęp do rzetelnej edukacji w zakresie materaców dla chorych leżących wciąż pozostaje w Polsce bardzo ograniczony. Dlatego zapraszamy do kontaktu z nami poprzez e-mail: biuro@revita.pl lub telefon: 800 10 10 01.

Materac dla osoby leżącej – co opiekun powinien wiedzieć przed zakupem?

Zakup materaca dla chorego leżącego to decyzja podejmowana przez opiekuna – często w trudnych warunkach. Oto trzy pytania, które należy zadać przed wyborem:

1. Czy pacjent leży całą dobę, czy wstaje choćby na chwilę?

Osoba, która samodzielnie zmienia pozycję nawet raz na kilka godzin, ma znacznie niższe ryzyko odleżyn niż pacjent całkowicie unieruchomiony. To podstawowy podział decydujący o wyborze materaca.

2. Jaką masę ciała ma pacjent?

Revita produkuje materace dostosowane do masy ciała od kilku kilogramów (modele dziecięce Mini i Midi) ≤ 350 do powyżej ok. 120–150 kg (modele bariatryczne). Zastosowanie materaca o nieodpowiednich parametrach ciśnienia powoduje, że ciało pacjenta ma styczność z podłożem i traci ochronę.

3. Czy odleżyna już istnieje, czy dopiero jej zapobiegamy?

Istniejąca odleżyna wymaga materaca wysokiego, który całkowicie zastępuje materac gąbkowy. Materac nakładkowy w takim przypadku nie zapewni wystarczającej redukcji ucisku.

Pomagamy odpowiedzieć na te pytania bezpłatnie – telefonicznie pod numerem 800 10 10 01 lub mailowo: biuro@revita.pl.